Verpleegkunde

De geschiedenis van de verpleegkunde is in het Trefpunt ruim vertegenwoordigd.

• Foksdiep 2 is het onderkomen van de Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit (SHVB). De activiteiten en de collectie van de SHVB zijn te vinden op hun website (link).
• De NVMG, gevestigd in het Trefpunt, heeft de activiteiten van de vroegere Vereniging voor de Geschiedenis van de Verpleging voortgezet in een Commissie Geschiedenis Verpleegkunde.
• Het Trefpunt heeft een rijke verpleegkundige en verpleegkundig-historische bibliotheek, waarin ook alle Nederlandse tijdschriften over ziekenverpleging en ziekenhuizen zijn opgenomen.
  
  

• 
• SAVE THE DATA
  
  Binnenkort meer over deze jubileumbijeenkomst van 50 jaar Werkgroep-VGV-NVMG-cie Verpleegkunde en 40 jaar SHVB.

NVMG-commissie Geschiedenis Verpleegkunde

De NVMG-commissie Geschiedenis van de Verpleegkunde is sinds 2015 de voortzetting van de Vereniging voor de Geschiedenis der Verpleegkunde (VGV), die op haar beurt sinds 1982 weer de voortzetting was van de Werkgroep Geschiedenis Verpleegkunde, opgericht op 24 november 1976.

Werkgroep Geschiedenis Verpleegkunde

Vereniging Geschiedenis Verpleegkunde

• 
• Enkele leden van de toenmalige VGV hebben in 2015 deze geschiedenis beschreven en gedocumenteerd in een uitgave onder de titel 39 jaar VGV. Herinneringen in woord en beeld (zie de scan). Delen van de tekst zijn op deze webpagina overgenomen, soms met aanvullingen en redactionele wijzigingen.

Foto's oprichting VGV (1982)

NVMG-Cie Geschiedenis Verpleegkunde

De eerste commissie-voorzitter was Hans Wupkes. Na zijn overlijden in 2021 bleef de post vacant. In 2026 wil het NVMG-bestuur de vacature opnieuw invullen.

• 
• In memoriam: Tot ons verdriet moesten wij onverwacht voorgoed afscheid moeten nemen van Hans Wupkes (Schiedam 1946-Nijlen 2021), bestuurslid van de NVMG vanaf haar oprichting in 2013. Toentertijd zag hij, als voorzitter van de Vereniging van de Geschiedenis van de Verpleegkunde (VGV), de meerwaarde in de verbinding met een vereniging die een breder palet van de medische geschiedenis beslaat dan die van de verpleegkunde alleen. Hij heeft zich veel moeite getroost om deze visie over te brengen op de leden van de VGV en het fusieproces met de NVMG heel zorgvuldig begeleid. Hans heeft zich bij ons sterk gemaakt voor het realiseren van excursies en andere activiteiten vanuit verpleegkundig perspectief, zonder daarbij het samenwerkingsaspect met andere disciplines en andere verenigingen  op verpleegkundig historisch gebied uit het oog te verliezen. Heel typerend voor Hans was zijn snelle manier om mensen op waarde te schatten en zijn subtiele, nooit aflatende  gevoel voor humor. Zijn carrière in de verpleging begon in 1966 met een inservice opleiding in de psychiatrie, in het Provinciaal Ziekenhuis in Santpoort, waar hij al snel docent werd. Om zich verder te bekwamen in het onderwijs vertrok hij naar De Haag en werd docent verpleegkunde aan de Hogeschool. Hans was heel hulpvaardig, sociaal en trouw zoals ook bleek bij zijn afscheid, dat druk bezocht werd. Treffend op zijn overlijdensbericht zijn de woorden: 'De band die je ware familie verbindt, is niet altijd van bloed, Maar ook van respect, liefde en geborgenheid.' Hans, we missen je.
  Namens het NVMG-bestuur, Petrie Roodbol.

Presentaties

• 
• Presentatie door Rob van der Peet van zijn boek Van verpleegster tot verpleegkundige (video).
• 
• Lezing door Cecile aan de Stegge over Zuster Groneman, een pionier in de verpleegkunde (video).
• 
• Lunchlezing door Liesbeth Hesselink over de ziekenverpleging in Nederlands-Indië (video).
• 
• Op 11 maart 2026 hield Ida van Deth, die de SHVB niet alleen heeft opgericht maar haar ook tot bloei heeft gebracht en tot onderdeel van het Trefpunt MGN heeft gemaakt, afscheid met een lezing over 'Verpleging en Muziek' (video).

Media

• 
• (13) Op 6 maart 2024 vertelde Ida van Deth het gebruik van sanitaire middelen in de verpleging. Zie de video.
• 
• (28) Op 13 november 2024 vertelde Nienke Hemmes over een koffertje vol wonden. Zie de video.
• 
• (52) Op 3 december 2025 vertelde Ida van Deth over spelden en insignes. Zie de video.

Interviews

• 
• Beluister het interview met Rob van der Peet over zijn rol in de ontwikkeling van de verpleegkunde (video).

Dagbladen

• 
• Artikel 'Collectie verpleegkundig erfgoed verhuist naar Urk' in het Reformatorisch Dagblad (copyright) van 1 mei 2017.
• 
• In de Leeuwarder Courant (copright) van 30 januari 2021 presenteerden Ida van Deth (li) en Christel Laval (re) de collectie van de SHVB (Foksdiep 2).
• 
• Op zondag 10 mei 2020 besteedde het NTR-programma Andere Tijden aandacht aan de geschiedenis van de verpleegkundige. Een deel van de opnames vond plaats in het Trefpunt, waar Ida van Deth-Ruys de geschiedenis aan de hand van de rijke collectie van de SHVB kon illustreren. De uitzending is op de NTR-website terug te zien (link).

Bijeenkomsten

• 
• Bekijk de video. Klik hier.
• 
• Op verzoek van de spreker is de video-opname niet geplaatst. Zie op deze website de pagina met zijn uitvoerige studies over Florence Nightingale en haar theologie (klik hier)
• 
• Bekijk de video.Klik hier.
• 
• Bekijk de video.Klik hier.
• 
• Bekijk de video.Klik hier.
• 
• Bekijk de video.Klik hier.

Scans (bronnen)

• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link). Van dit boek is ook een gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier).
• 
• Download de pdf (link). Van dit boek is ook een gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier).
• 
• Download de pdf (link). Van dit boek is ook een gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier).
• 
• Van dit boek is alleen een gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier).
• 
• Van dit boek is alleen de gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier).

Scans (literatuur)

• 
• Download de pdf (link). Zie de presentatie van dit boek in het Trefpunt (video). Er is ook een gedrukte uitgave beschikbaar (klik hier). De auteur heeft alle bronnen waarnaar in het boek wordt verwezen als pdf beschikbaar gesteld, althans voor zover het copyright het toelaat en het openen van de originele bronnen geen wachtwoord vereist: zie de pdf-voetnoten, de pdf-bronnen hfdst. 2, hfdst. 3, hfdst. 5, hfdst. 6, hfdst. 8, hfdst. 9, en de pdf-bijlage 1 en bijlage 4. Binnen de gedownloade pdf zijn de bladwijzers het aangewezen hulpmiddel om specifieke voetnoten of bepaalde documenten te vinden.
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).
• 
• Download de pdf (link).

Kaart- en kwartetspel

• 
• Bij gelegenheid van het 2e Lustrum van de VGV werd in 1992 een kaart- en kwartetspel uitgegeven. Samenstellers waren M. Féteris-Hoft, I. Pels, M. Roscher en H. Sprakel.
  Klik hier voor de serie kwartetkaarten

  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 

Periodieken

Info-blad Werkgroep Geschiedenis Verpleegkunde

Verpleegkunde Gezien vanuit het Verleden (VGV)

Tijdschrift voor de Geschiedenis Verpleegkunde (TGV)

Videos