In memoriam

In alfabetische volgorde. Klik op de webtegel voor de tekst.

Alle werkers in het Trefpunt hebben geschokt gereageerd op het plotselinge overlijden van Annette Bierman, de 'moeder' van de farmaceutische unit. Wim Rakhorst schreef een tweetal in memoriams die recht doet aan haar betekenis voor de geschiedenis van de farmacie in Nederland: op de website van de SGF (klik hier) en in het Jaarboek van de Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde (klik hier).

Op 4 december 2023 overleed op 76-jarige leeftijd Harmjo Blom, gedurende een lange reeks van jaren vrijwilliger bij het Trefpunt. Daar verzorgde hij de collectie gedenkboeken van ziekenhuizen en genoot hij van de contacten met collega-vrijwilligers en de gesprekken over de ontwikkeling van zijn specialisme Interne Geneeskunde. We zullen hem herinneren om zijn hartelijkheid en betrokkenheid.

Op 17 november 2015 overleed Willem Cense. Behalve huisarts in hart en nieren, was het – passend bij zijn vak – een man met een brede maatschappelijke belangstelling. Dat uitte zich o.a. in zijn bestuurlijke activiteiten, maar ook in zijn interesse in geschiedenis, die hij mede vorm gaf in het voorzitterschap van de Stichting Historia Medicinae en als mede initiatiefnemer voor het oprichten van het Trefpunt Medische Geschiedenis op Urk.

Lees meer
Hij maakte deel uit van het oprichtingsbestuur en als oud huisarts op Urk wist hij de bestuurscultuur van dokters en de plaatselijke autoriteiten met elkaar te verbinden. Met de nodige humor! Begin vorig jaar moest hij voor de reguliere bestuurlijke activiteiten afhaken, omdat de diagnose pancreas ca was gesteld. Niettemin bleef hij tot zijn laatste dagen geïnteresseerd in en actief betrokken bij het wel en wee van Medische Geschiedenis Nederland en ontving hij bestuurders en pleitbezorgers daarvan bij hem thuis, omdat hijzelf tot reizen niet meer in staat was. Dat tekent zijn betrokkenheid en doorzettingsvermogen. Wij gedenken hem in dankbaarheid! Theo van Berkestijn.

Geschokt hoorden we op 22 december 2023 dat onze vrijwilliger Huib van Dis die middag plotseling was overleden. Een bevlogen vrijwilliger bij het Trefpunt en vurig pleitbezorger van de geschiedschrijving van de Medische Psychologie is ons ontvallen. Tijdens de begrafenis hield Mart van Lieburg een toespraak waarin hij hem herdacht (pdf).

In de naoorlogse wereld van de Nederlandse hartchirurgie heeft de Groningse hoogleraar Jan Homan van der Heide een hoofdrol gespeeld. Direct na het overlijden van professor Jan Homan van der Heide verschenen er berichten waarin men verwees naar zijn presentatie in het Trefpunt voor de studenten Klinische Technologie in oktober 2015. Het was inderdaad een indrukwekkend en onvergetelijk optreden. In een speciale herdenkingsbijeenkomst in het Trefpunt werd op 21 oktober 2021 door zijn collega’s Anno van der Tol en Jaap Bredée uitvoerig stilgestaan bij zijn leven en werk. Ruud Selles blikte terug op zijn optreden voor de studenten. Prof. Jaap Homan van der Heide sprak een dankwoord namens de familie. De bijeenkomst is terug te zien via deze link.

De plastisch chirurg Klaas Marck had een grote belangstelling voor de medische geschiedenis en was lid van verdienste van de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie. Zie de necrologie, geschreven door de NVPC.

In de medisch-historische wereld heeft Koos Steendijk naam gemaakt door haar publicaties over de Hoorn en vooral door haar studies over de rol van de vrouw in de sportgeschiedenis. Zie de bibliografie in het In memoriam, geschreven door Mart van Lieburg.

Op 21 oktober 2022 overleed - 93 jaar oud - Trijntje ('Truus') Streutker-Schut. Zij behoort tot de eerste 'generatie' vrijwilligers van het Trefpunt. Loes Schultz, destijds curator van de vroedvrouwencollectie, schreef een in memoriam (pdf).

Na zijn lange carrière als longchirurg wijdde Anno van de Tol zich aan de medische geschiedenis. Naast zijn eigen onderzoeksprojecten was hij op tal van fronten actief als organisator en bestuurder. Van het begin af was hij betrokken bij de opbouw van het Trefpunt en behoorde hij tot het bestuur. Zijn verdiensten zijn tijdens de uitvaart door verschillende sprekers onder woorden gebracht (pdf).

De chirurg Piet van Velthoven had een grote belangstelling voor de medische geschiedenis. Binnen de NVvH nam hij de rol van archivaris op zich en behoorde hij tot de oprichters van het Historisch Genootschap Heelkunde. De bibliotheek van het Trefpunt verrijkte hij met een grote collectie gedenkboeken van ziekenhuizen. Zie het interview dat Anno van der Tol in 2020 met hem heeft gehouden (link).

De hoogleraar Henk Visser heeft in de wereld van de Kindergeneeskunde zowel nationaal als internationaal een leidinggevende rol gespeeld. In zijn autobiografie (als TMGN-scan beschikbaar) gaf hij daar zelf een goed gedocumenteerd verslag van. Zie ook de interviews waarin Louis Kollée en Willem Fetter met hem spraken over de ontwikkeling van de Kindergeneeskunde, in het bijzonder de ontwikkeling van de Neonatologie.

In memoriam: Tot ons verdriet moesten wij onverwacht voorgoed afscheid moeten nemen van Hans Wupkes (Schiedam 1946-Nijlen 2021), bestuurslid van de NVMG vanaf haar oprichting in 2013. Toentertijd zag hij, als voorzitter van de Vereniging van de Geschiedenis van de Verpleegkunde (VGV), de meerwaarde in de verbinding met een vereniging die een breder palet van de medische geschiedenis beslaat dan die van de verpleegkunde alleen. Hij heeft zich veel moeite getroost om deze visie over te brengen op de leden van de VGV en het fusieproces met de NVMG heel zorgvuldig begeleid. Hans heeft zich bij ons sterk gemaakt voor het realiseren van excursies en andere activiteiten vanuit verpleegkundig perspectief, zonder daarbij het samenwerkingsaspect met andere disciplines en andere verenigingen op verpleegkundig historisch gebied uit het oog te verliezen. Heel typerend voor Hans was zijn snelle manier om mensen op waarde te schatten en zijn subtiele, nooit aflatende gevoel voor humor. Zijn carrière in de verpleging begon in 1966 met een inservice opleiding in de psychiatrie, in het Provinciaal Ziekenhuis in Santpoort, waar hij al snel docent werd. Om zich verder te bekwamen in het onderwijs vertrok hij naar De Haag en werd docent verpleegkunde aan de Hogeschool. Hans was heel hulpvaardig, sociaal en trouw zoals ook bleek bij zijn afscheid, dat druk bezocht werd. Treffend op zijn overlijdensbericht zijn de woorden: 'De band die je ware familie verbindt, is niet altijd van bloed, Maar ook van respect, liefde en geborgenheid.' Hans, we missen je.
Namens het NVMG-bestuur, Petrie Roodbol.

Zie de mooie lunchlezing van zijn zoon Alexander Lagaaij (link)